eFTI – cyfrowa rewolucja w dokumentacji transportowej coraz bliżej
Europejski transport wciąż opiera dużą część dokumentacji na papierze, ale w najbliższych latach sytuacja ma się istotnie zmienić. Jednym z najważniejszych projektów jest eFTI – Electronic Freight Transport Information, czyli europejskie ramy elektronicznej wymiany informacji regulacyjnych dotyczących transportu towarów.
Czym jest eFTI?
eFTI wynika z rozporzÄ…dzenia UE 2020/1056.
Jego celem jest stworzenie ram, dzięki którym firmy będą mogły przekazywać wymagane informacje dotyczące transportu właściwym organom w postaci elektronicznej.
System obejmuje nie tylko transport drogowy, ale również kolej, żeglugę śródlądową oraz transport lotniczy.
Co dzieje siÄ™ w 2026 roku?
Rok 2026 jest okresem przygotowawczym.
Komisja Europejska wskazuje, że od stycznia 2026 r. platformy eFTI i dostawcy usług mogą przygotowywać się do rozpoczęcia działalności, a organy państw członkowskich mogą rozpocząć przyjmowanie informacji znajdujących się na certyfikowanych platformach.
Do końca 2026 r. planowane jest przyjęcie pozostałych szczegółowych specyfikacji dotyczących systemu i certyfikacji.
Kluczowa data: 9 lipca 2027 r.
Pełne stosowanie systemu przewidziane jest od 9 lipca 2027 roku.
Od tego momentu organy państw członkowskich mają być zobowiązane do akceptowania danych elektronicznych udostępnianych przez przedsiębiorstwa poprzez certyfikowane rozwiązania eFTI.
Jak ma wyglądać kontrola?
Założeniem nie jest wysyłanie całej dokumentacji do centralnej bazy przy każdym przewozie.
Dane mają być przechowywane na bezpiecznych, certyfikowanych platformach.
Podczas kontroli właściwy organ uzyska dostęp do potrzebnych informacji na żądanie, poprzez odpowiedni elektroniczny identyfikator lub odnośnik. Komisja wskazuje m.in. możliwość używania rozwiązań takich jak kody QR.
Czy eFTI i e-CMR to to samo?
Nie.
To bardzo ważne rozróżnienie.
e-CMR jest elektronicznÄ… wersjÄ… listu przewozowego wynikajÄ…cego z Konwencji CMR.
eFTI tworzy natomiast szersze europejskie ramy wymiany elektronicznych informacji regulacyjnych pomiędzy przedsiębiorstwami i administracją.
Oba rozwiÄ…zania wpisujÄ… siÄ™ w cyfryzacjÄ™ transportu, ale nie sÄ… synonimami.
Co może zyskać przewoźnik?
Cyfrowy obieg danych może oznaczać:
- mniej papierowych dokumentów w kabinie,
- szybszy dostęp do informacji,
- łatwiejszą kontrolę kompletności dokumentacji,
- mniej ręcznego przepisywania danych,
- sprawniejszy kontakt pomiędzy przewoźnikiem, klientem i administracją,
- szybsze kontrole.
Co warto robić już teraz?
2027 rok może wydawać się odległy, ale większe przedsiębiorstwa powinny już teraz porządkować cyfrowy obieg dokumentów.
Warto zadbać o:
- elektroniczne archiwum zleceń,
- uporządkowane dane kontrahentów,
- cyfrowe przechowywanie dokumentów transportowych,
- możliwość integracji systemów transportowych,
- odpowiednie uprawnienia dostępu pracowników.
Firma, która wciąż opiera całą działalność na segregatorach, papierowych kartkach i przekazywaniu dokumentów wyłącznie przez kierowcę, będzie miała znacznie więcej pracy podczas wdrażania nowych rozwiązań.
Podsumowanie
eFTI nie oznacza końca papierowej dokumentacji z dnia na dzień. Pokazuje jednak jednoznaczny kierunek zmian: europejski transport będzie stawał się coraz bardziej cyfrowy, a wymiana danych pomiędzy przedsiębiorstwami i organami kontroli – coraz szybsza.
Źródła: Komisja Europejska, EUR-Lex.
