Smart Tachograph 2 – co rejestruje inteligentny tachograf drugiej generacji?
Smart Tachograph 2 stał się jednym z najważniejszych narzędzi kontroli europejskiego transportu drogowego. Nie jest już wyłącznie urządzeniem rejestrującym czas jazdy. Nowa generacja wykorzystuje lokalizację satelitarną, zapisuje przekraczanie granic i wspiera organy kontrolne w weryfikowaniu przestrzegania zasad dotyczących transportu międzynarodowego.
Co zmieniło się w 2025 i 2026 roku?
Od sierpnia 2025 r. pojazdy ciężkie zarejestrowane w UE, wykonujące transport w innych państwach członkowskich niż państwo rejestracji, powinny już posiadać inteligentny tachograf drugiej wersji.
Wcześniej przeprowadzano wymianę urządzeń etapami:
- nowe pojazdy rejestrowane od 21 sierpnia 2023 r. otrzymywały Smart Tachograph 2,
- starsze tachografy analogowe i cyfrowe podlegały wymianie do końca 2024 r.,
- pojazdy posiadające Smart Tachograph 1 miały zasadniczo czas na retrofit do 18 sierpnia 2025 r.
Kolejnym etapem było objęcie od 1 lipca 2026 r. części pojazdów o DMC powyżej 2,5 t.
Automatyczne rejestrowanie przekroczenia granicy
Jedna z najważniejszych funkcji Smart Tachograph 2 to możliwość automatycznego rejestrowania przekroczenia granicy państwa członkowskiego.
W starszych urządzeniach kierowca w określonych sytuacjach musiał dokonać odpowiedniego wpisu ręcznie.
Przy tachografie drugiej wersji przekroczenie granicy może zostać zapisane bez takiego działania kierowcy. Komisja Europejska potwierdza, że w przypadku jazdy pojazdem wyposażonym w Smart Tachograph 2 nie ma obowiązku ręcznego zapisywania przekroczenia granicy.
Załadunek i rozładunek
Urządzenie pozwala również rejestrować operacje:
- załadunku,
- rozładunku,
- jednoczesnego załadunku i rozładunku.
Wraz z operacją zapisywane mogą być m.in. czas oraz pozycja pojazdu. Techniczna specyfikacja tachografu przewiduje również powiązanie danych z numerem karty kierowcy i stanem licznika.
Informacje te mają znaczenie szczególnie przy kontrolowaniu kabotażu oraz zasad delegowania kierowców.
GNSS i lokalizacja pojazdu
Smart Tachograph wykorzystuje technologiÄ™ GNSS, czyli globalny system nawigacji satelitarnej.
Dzięki temu część zdarzeń może zostać powiązana z konkretną lokalizacją pojazdu.
Nie oznacza to jednak, że tachograf jest typowym systemem telematycznym służącym pracodawcy do ciągłego śledzenia kierowcy. Jego podstawowym zadaniem pozostaje wiarygodna rejestracja danych wymaganych przez przepisy transportowe.
Zdalna preselekcja do kontroli
Bardzo ważnym elementem inteligentnych tachografów jest możliwość wykorzystania komunikacji zdalnej do wstępnej oceny pojazdu przez służby kontrolne.
System ma pomagać organom w bardziej precyzyjnym typowaniu pojazdów, wobec których istnieje podejrzenie nieprawidłowości.
Nie oznacza to automatycznego wystawiania kary na podstawie samego zdalnego odczytu. Technologia ma przede wszystkim zwiększać skuteczność kontroli drogowych.
56 dni zamiast 28
Od 31 grudnia 2024 r. podczas kontroli kierowca powinien być w stanie przedstawić zapisy dotyczące bieżącego dnia oraz poprzednich 56 dni.
To znaczące rozszerzenie w stosunku do wcześniejszego okresu 28 dni.
W praktyce jeszcze ważniejsze stało się prawidłowe wykonywanie wpisów manualnych, przechowywanie wydruków w sytuacjach awaryjnych i poprawne korzystanie z karty kierowcy.
Najczęstszy problem nie leży w urządzeniu
Nowoczesny tachograf może rejestrować ogromną liczbę informacji, ale nadal nie eliminuje błędów użytkownika.
Problemem mogą być przykładowo:
- błędnie wybrana aktywność,
- brak wpisu manualnego,
- niewprowadzenie wymaganej operacji załadunku lub rozładunku,
- niewłaściwe użycie karty,
- błędne uzupełnienie okresów pomiędzy jazdami.
Dlatego obsługa tachografu powinna być elementem regularnego szkolenia kierowców.
Podsumowanie
Smart Tachograph 2 zwiększa przejrzystość europejskiego transportu. Dla rzetelnego przewoźnika nie powinien być traktowany jako problem, lecz jako narzędzie potwierdzające, że przewóz wykonywany jest zgodnie z przepisami.
Źródła: Komisja Europejska, EUR-Lex.
