Tachografy w busach od 1 lipca 2026 – co zmieniło się dla transportu 2,5–3,5 t?
1 lipca 2026 roku był jedną z najważniejszych dat ostatnich lat dla firm wykonujących międzynarodowy transport drogowy lekkimi pojazdami dostawczymi. Obowiązek stosowania tachografów został rozszerzony na pojazdy o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 2,5 tony, wykorzystywane w określonych międzynarodowych przewozach rzeczy. Jednocześnie kierowcy takich pojazdów zostali objęci unijnymi zasadami dotyczącymi czasu prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków.
Kogo dotyczÄ… nowe przepisy?
Najważniejsza zmiana obejmuje lekkie pojazdy użytkowe o DMC powyżej 2,5 t do 3,5 t, jeżeli są wykorzystywane w międzynarodowym transporcie drogowym objętym przepisami lub w kabotażu.
Oznacza to, że dla wielu przedsiębiorców wykorzystujących popularne busy w ruchu międzynarodowym zakończył się okres, w którym taki przewóz funkcjonował poza systemem tachografowym stosowanym wcześniej przede wszystkim w cięższym transporcie.
Od 1 lipca 2026 r. pojazdy znajdujące się w tym zakresie powinny być wyposażone w inteligentny tachograf drugiej wersji – Smart Tachograph 2.
Tachograf to nie tylko samo urzÄ…dzenie
Największym błędem byłoby potraktowanie zmiany wyłącznie jako obowiązku zamontowania dodatkowego urządzenia w pojeździe.
Objęcie pojazdu regulacją oznacza również konieczność prawidłowego:
- rejestrowania aktywności kierowcy,
- używania karty kierowcy,
- planowania przerw,
- planowania odpoczynków dziennych i tygodniowych,
- archiwizowania danych,
- przygotowania firmy i kierowcy do kontroli.
Dla przedsiębiorcy wykorzystującego kilka busów oznacza to więc zmianę całego sposobu planowania pracy.
Jakie limity czasu prowadzenia pojazdu obowiÄ…zujÄ…?
Podstawowe unijne zasady przewidują maksymalnie 9 godzin prowadzenia pojazdu dziennie, przy czym dwa razy w tygodniu czas ten może zostać zwiększony do 10 godzin.
Tygodniowo kierowca może prowadzić maksymalnie 56 godzin, natomiast łączny czas prowadzenia w dwóch kolejnych tygodniach nie może przekroczyć 90 godzin.
Po maksymalnie 4,5 godziny prowadzenia należy odbyć co najmniej 45-minutową przerwę. Możliwe jest jej podzielenie na 15 minut, a następnie minimum 30 minut.
Dla branży busowej jest to ogromna zmiana organizacyjna. Trasy, które wcześniej planowano przede wszystkim według odległości i terminu dostawy, trzeba teraz układać również z uwzględnieniem dostępnego czasu pracy kierowcy.
Dlaczego Unia Europejska rozszerzyła obowiązek?
Głównym celem jest ujednolicenie warunków konkurencji i poprawa bezpieczeństwa.
W ostatnich latach pojazdy o DMC do 3,5 t coraz częściej wykonywały długodystansowe przewozy międzynarodowe porównywalne z transportem ciężarowym, ale pozostawały poza częścią regulacji obowiązujących kierowców ciężarówek.
Objęcie tej grupy tachografami ma ułatwić kontrolę czasu pracy oraz ograniczać sytuacje, w których kierowca pokonuje bardzo długie trasy bez odpowiedniego odpoczynku.
Co powinna zrobić firma transportowa?
Przedsiębiorca wykorzystujący busy w transporcie międzynarodowym powinien przede wszystkim zweryfikować:
DMC każdego pojazdu i zestawu. Istotna jest klasyfikacja pojazdu zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Zakres wykonywanych przewozów. Nie każdy sposób wykorzystywania pojazdu podlega identycznym regulacjom.
Wyposażenie w odpowiedni tachograf.
Karty kierowców oraz procedurę pobierania danych.
Planowanie tras. Harmonogram przewozu musi uwzględniać realny czas jazdy i wymagane odpoczynki.
Szkolenie kierowców. Nawet prawidłowo zamontowany tachograf nie pomoże, jeżeli jego użytkownik błędnie rejestruje aktywności.
Co to oznacza dla klientów transportu?
Dla klienta zmiana może oznaczać, że przewoźnik wykonujący transport busem będzie dokładniej określał realny termin dostawy.
To pozytywne zjawisko. Termin przewozu powinien wynikać z rzeczywistych możliwości wykonania trasy zgodnie z prawem, a nie z założenia, że kierowca może pozostawać za kierownicą praktycznie bez ograniczeń.
Podsumowanie
Od 1 lipca 2026 r. segment międzynarodowego transportu lekkiego znacznie bardziej przypomina pod względem organizacyjnym transport ciężarowy. Dla odpowiedzialnej firmy przewozowej oznacza to konieczność lepszego planowania, ale jednocześnie zwiększa bezpieczeństwo i wyrównuje warunki konkurencji.
Źródła: Komisja Europejska – Tachograph; Komisja Europejska – Mobility Package I; Regulation (EC) 561/2006.
